Hàng không: trụ cột "đi trước" của du lịch

Theo báo cáo TTDI 2026, Việt Nam đạt 4,15 điểm, tăng 6,1% so với kỳ đánh giá năm 2024 - mức cải thiện cao hơn cả bốn quốc gia Đông Nam Á xếp trên là Singapore, Indonesia, Malaysia và Thái Lan. Hạ tầng vận tải hàng không nằm trong 7 trụ cột đưa Việt Nam lọt nhóm 35 nền kinh tế dẫn đầu.

Theo Cục Hàng không Việt Nam, 9 tháng đầu năm 2026, toàn thị trường đạt gần 102 triệu lượt hành khách, tăng 12%; khách quốc tế tăng 14%. Đến ngày 22/9, cả nước có 258 tàu bay, tăng 31 chiếc so với cùng kỳ, cao nhất từ trước đến nay. Song hành, 8 tháng đầu năm Việt Nam đón 15,9 triệu lượt khách quốc tế, tăng 14,4%. 

Theo dữ liệu của hãng phân tích hàng không OAG, tháng 8/2026, số ghế trên các chuyến bay quốc tế xuất phát từ Việt Nam đạt 7,3 triệu, tăng 10%, lần đầu vượt Thái Lan (7,2 triệu ghế, giảm 1,7%). Cùng thời điểm, Malaysia giảm 6,5%, Philippines giảm 5,7%, còn toàn ASEAN chỉ tăng 0,8%. Trong một thị trường khu vực gần như đi ngang, Việt Nam là số ít quốc gia mở rộng năng lực cung ứng ở mức hai con số.

Tuy vậy, cần nhìn nhận khách quan: về tổng thể, Việt Nam vẫn đứng thứ 5 Đông Nam Á. Các trụ cột hạ tầng và dịch vụ du lịch (74), mức độ ưu tiên cho du lịch (97) và tác động kinh tế - xã hội của du lịch (106) còn cách xa lợi thế hàng không. "Đường bay" đang đi trước "điểm đến", và lợi thế tiếp cận chỉ chuyển hóa thành giá trị khi hạ tầng, sản phẩm tại chỗ theo kịp.

Sun PhuQuoc Airways - những đóng góp từ một tân binh

Trong bức tranh hàng không Việt Nam, Sun PhuQuoc Airways (SPA) - hãng hàng không của Sun Group, khai thác thương mại từ ngày 1/11/2025 đang được xem là nhân tố đáng chú ý. Sau chưa đầy một năm, hãng đã phục vụ khoảng 3,4 triệu lượt khách với tâm điểm của mạng bay “trục nan” là Phú Quốc. Tính từ đầu năm đến nay, Cảng HKQT Phú Quốc phục vụ hơn 5,58 triệu lượt khách, tăng khoảng 38%.

Trong đó năng lực bay mà SPA đã bổ sung cho điểm đến này rõ ràng là một nhân tố quan trọng. SPA hiện có 21 tàu bay, khoảng 8% đội bay quốc gia, lớn thứ ba trong các hãng hàng không Việt Nam. Ngày 30/9/2026, hãng được phê chuẩn khai thác tàu thân rộng Airbus A330, chiếc đầu tiên trong kế hoạch tiếp nhận 8 tàu A330 đến tháng 4/2027. Cấu trúc đội bay theo tầng với A320/A321 là xương sống của mạng bay nội địa, A321LR mở rộng khả năng tiếp cận các thị trường quốc tế tầm trung, trong khi A330 bổ sung năng lực cho các hành trình xa hơn và về dài hạn, Boeing 787-9 Dreamliner mở ra giai đoạn tiếp theo hướng tới năng lực khai thác liên lục địa, được kỳ vọng giúp Phú Quốc tiếp cận trực tiếp các thị trường nguồn mà trước đây phải qua điểm trung chuyển. 

SPA hiện đã được phê chuẩn khai thác hơn 10 điểm đến quốc tế tại Đông Bắc Á, Đông Nam Á và Trung Á. Trong tương lai, cấu trúc đội tàu theo tầng sẽ mở ra dư địa để hãng từng bước tiếp tục kết nối Phú Quốc với các thị trường lớn và giàu tiềm năng du lịch hơn như Nga, Kazakhstan, Nhật Bản, Australia và xa hơn là một số điểm đến tại châu Âu.

Bên cạnh đó, việc được Skytrax ghi nhận là "Hãng hàng không nghỉ dưỡng tốt nhất châu Á 2026" và lọt Top 100 hãng hàng không tốt nhất thế giới cho thấy tốc độ không đánh đổi bằng chất lượng dịch vụ. Những ghi nhận quốc tế này là kết quả bước đầu cho chiến lược đầu tư phát triển một hãng hàng không nghỉ dưỡng với tiêu chuẩn dịch vụ 5 sao của Sun Group, đồng thời cho thấy những nỗ lực mở rộng kết nối, hoàn thiện trải nghiệm, góp phần đưa Phú Quốc đến gần hơn với các thị trường quốc tế.

Mô hình "hàng không điểm đến": Hướng đi bắt nhịp thời cuộc

Khác biệt cốt lõi của SPA nằm ở mô hình tích hợp hãng bay - cảng hàng không - điểm đến. "Điểm khác biệt của Sun PhuQuoc Airways là chúng tôi không nhìn một đường bay như một sản phẩm độc lập", ông Nguyễn Mạnh Quân, Tổng giám đốc SPA cho biết. Theo ông, quyết định mở đường bay phải tính đến sức hút điểm đến, năng lực hệ sinh thái và khả năng đưa sản phẩm tới đúng thị trường. 

Mô hình này đã được kiểm chứng trên thế giới. Bangkok Airways tự đầu tư sân bay Samui, định vị là "hãng hàng không boutique của châu Á", góp phần đưa Koh Samui trở thành điểm nghỉ dưỡng cao cấp của khu vực.

Tại Phú Quốc, Sun Group đầu tư khoảng 500 tỷ đồng nâng cấp nhà ga T1, đưa năng lực phục vụ lên khoảng 9 triệu lượt, tăng khoảng 50% so với công suất 6 triệu lượt khách của năm 2025; đồng thời đầu tư khoảng 58.000 tỷ đồng vào nhà ga T2 và các công trình phụ trợ phục vụ hàng không, dự kiến khai thác từ tháng 4/2027, phục vụ Hội nghị APEC 2027. 

Phía sau cửa ngõ hàng không là chuỗi sản phẩm từ ngày đến đêm tại Nam đảo: cáp treo Hòn Thơm, Sun World Hon Thom, Thị trấn Hoàng hôn với công trình Cầu Hôn, các show Kiss of the Sea, Symphony of the Sea…, giúp kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu của du khách.

Đối chiếu với các điểm yếu TTDI 2026 chỉ ra, đây là hướng đi cần thiết để thu hẹp khoảng cách giữa "đưa được khách đến" và "tạo ra giá trị từ mỗi lượt khách". Gia nhập hàng không đúng lúc thị trường khu vực tái cấu trúc, nhu cầu du lịch châu Á- Thái Bình Dương tăng mạnh và Việt Nam chuẩn bị cho APEC 2027, Sun Group đã có một bước đi bắt nhịp thời cuộc. Những gì hãng hàng không của Sun Group tạo ra đến nay cho thấy một hãng bay dù mới nhưng nếu được đặt đúng trong chiến lược điểm đến, có thể đóng góp trực tiếp vào vị thế của du lịch Việt Nam./.