Nằm ở độ cao 490m trên dãy núi Hải Vân, Hải Vân Quan là một công trình kiến trúc thành lũy quân sự ấn tượng, được xem là một trong những cửa ải hùng tráng bậc nhất Việt Nam. Công trình được ca ngợi là "Thiên hạ đệ nhất hùng quan" nhờ vẻ đẹp thiên nhiên hùng vĩ cùng vị trí chiến lược quan trọng về mặt quân sự.

Vị trí của Hải Vân Quan cách trung tâm TP Huế khoảng 90km về phía Bắc và cách trung tâm TP Đà Nẵng khoảng 28km về phía Nam. Di tích này mang nhiều giá trị về văn hóa lịch sử và cũng là thắng cảnh nổi tiếng, đóng góp quan trọng vào sự phát triển du lịch của Thừa Thiên Huế, Đà Nẵng nói riêng và miền Trung nói chung.

Nhận thức rõ giá trị của Hải Vân Quan, tỉnh Thừa Thiên Huế và TP Đà Nẵng đã cùng thực hiện một "cái bắt tay lịch sử" để hồi sinh di tích, thông qua việc xếp hạng và triển khai dự án trùng tu, bảo tồn Hải Vân Quan. Ngày 14/7/2017, Hải Vân Quan đã được Bộ VHTTDL công nhận là Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia. Cuối năm 2021, Dự án Bảo tồn, tu bổ, phục hồi và phát huy giá trị di tích quốc gia Hải Vân Quan đã được khởi công.

Trong đợt trùng tu này, dự án đã tập trung vào việc phục hồi toàn diện các công trình kiến trúc, nhằm tái hiện vẻ đẹp và giá trị lịch sử của di tích. Bên cạnh đó, các đơn vị đã triển khai các hoạt động phục vụ, thu hút du khách như: thí điểm nền tảng check-in và ghi nhận sự hiện diện của khách du lịch tại di tích; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông minh, chuyển đổi số; triển khai ứng dụng công nghệ (3D); phủ sóng Wifi miễn phí nhằm hỗ trợ du khách tìm hiểu thêm các giá trị di sản; cập nhật kịp thời các dịch vụ, tiện ích hiện có trong hành trình tham quan di tích quốc gia Hải Vân Quan… Sau 3 năm triển khai, đến nay dự án đã chính thức được hoàn thành với tổng mức đầu tư hơn 42 tỷ đồng (mỗi địa phương đóng góp 50% từ nguồn ngân sách).

Thực hiện dự án này, hai địa phương đã tạo lập một hình mẫu tiêu biểu về công tác khôi phục bảo tồn di sản. Công trình được xem là tài sản chung vô giá, là biểu tượng của quan hệ đoàn kết, hợp tác tốt đẹp giữa Thừa Thiên Huế và Đà Nẵng. Đây cũng là nền tảng quan trọng để hai bên tiếp tục phối hợp trong việc bảo tồn và phát huy giá trị di tích trong tương lai.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Thanh Bình, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Thừa Thiên Huế cho hay, di tích quốc gia Hải Vân Quan với vị trí đặc biệt nằm giữa hai địa phương đã trở thành điểm đến thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước đến tham quan, chiêm ngưỡng. Việc quản lý, bảo tồn và phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa, cùng cảnh quan thiên nhiên của di tích này là nhiệm vụ trọng tâm, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế và xã hội.

"Dự án Bảo tồn, tu bổ, phục hồi và phát huy giá trị di tích Hải Vân Quan hoàn thành đưa vào hoạt động chính là sự nỗ lực cao và là biểu tượng đoàn kết giữa hai địa phương để cùng nhau thực hiện. Mong rằng trong tương lai, Hải Vân Quan sẽ tiếp tục là điểm du lịch hấp dẫn, đầy hứa hẹn, là niềm tự hào của con dân hai xứ Thuận - Quảng xưa hay Huế - Đà Nẵng ngày nay", ông Nguyễn Thanh Bình nói.