Kiểm tra chặt chẽ, đảm bảo môi trường thi đấu trong sạch

Nhằm chuẩn bị chu đáo cho kỳ Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X, tiểu ban kiểm tra Doping đã được thành lập do ông Lê Minh Hà – Giám đốc Trung tâm phòng chống Doping Việt Nam (VADA) làm Trưởng tiểu ban. Cùng với đó, "Sổ tay phòng chống Doping" chính thức được ban hành nhằm cung cấp các định hướng, quy trình chuẩn mực và danh mục chất cấm năm 2026 cho toàn bộ vận động viên (VĐV), huấn luyện viên và cán bộ quản lý.

Thông điệp cốt lõi được tiểu ban kiểm tra Doping nhấn mạnh xuyên suốt kỳ Đại hội là “Play True - Thi đấu trung thực, bảo vệ thể thao trong sạch”. Chương trình kiểm soát Doping tại Đại hội được triển khai đồng bộ, tuân thủ nghiêm ngặt Bộ luật Phòng chống Doping thế giới 2021, các tiêu chuẩn quốc tế của tổ chức phòng chống Doping Thế giới (WADA) và thông tư 01/2024/TT-BVHTTDL của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Phạm vi kiểm tra áp dụng đối với tất cả VĐV tham dự, kéo dài từ khi VĐV có mặt tại địa điểm lưu trú phục vụ Đại hội cho đến hết lễ bế mạc.

Đáng chú ý, song song với việc siết chặt các quy trình kỹ thuật và lấy mẫu kiểm tra, công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức về phòng, chống doping đã và đang được triển khai sâu rộng, chủ động từ sớm. Mới đây, Chương trình “Play True – Nâng cao tinh thần thi đấu trung thực và bảo vệ thể thao trong sạch” đã được phát động và tuyên truyền mạnh mẽ tại Trung tâm Đào tạo Vận động viên Cấp cao quốc gia. Không chỉ dừng lại ở các trung tâm huấn luyện trọng điểm, công tác tuyên truyền còn được triển khai sâu rộng đến khắp các đơn vị, địa phương và các ngành có đoàn vận động viên tham dự Đại hội lần này. Việc chủ động trang bị kiến thức, nâng cao ý thức tự giác cho từng VĐV và HLV ngay từ cơ sở được xem là bước đi then chốt, giúp chuyển hóa quy định pháp luật thành hành động tự nguyện, xây dựng hàng rào phòng ngự vững chắc ngay từ khâu chuẩn bị lực lượng.

Tại Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X, công tác lấy mẫu kiểm tra Doping sẽ do VADA đảm nhiệm. Việc lấy mẫu có thể diễn ra "không báo trước" tại bất kỳ thời điểm và địa điểm nào, bao gồm cả trong và ngoài thi đấu. Tiêu chí lựa chọn VĐV lấy mẫu bao gồm: VĐV đạt huy chương, lựa chọn ngẫu nhiên từ vòng sơ loại đến chung kết, VĐV phá kỷ lục (thế giới, châu Á, Đông Nam Á) hoặc áp dụng kiểm tra mục tiêu.

Tất cả các mẫu nước tiểu và mẫu máu thu thập được sẽ được niêm phong nghiêm ngặt theo chuỗi giám sát và chuyển tới các phòng xét nghiệm đạt tiêu chuẩn quốc tế được WADA công nhận để phân tích. Nhằm bảo đảm tính khách quan và khoa học, VADA áp dụng bảng đánh giá nguy cơ theo tiêu chuẩn TDSSA (phiên bản 11.0 có hiệu lực từ ngày 01/01/2026) cùng danh mục chất cấm cập nhật mới nhất năm 2026 của WADA.

Nghĩa vụ và nguyên tắc trách nhiệm nghiêm ngặt

Sổ tay hướng dẫn nêu rõ VĐV là trung tâm của công tác phòng, chống Doping. Bên cạnh quyền được cung cấp thông tin, hỗ trợ phiên dịch, có người đại diện đi cùng hay yêu cầu phân tích mẫu B khi có kết quả phân tích bất lợi, VĐV phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định kiểm tra khi được yêu cầu.

Đặc biệt, quy định thể thao quốc tế áp dụng nguyên tắc trách nhiệm nghiêm ngặt (Strict Liability): VĐV phải chịu trách nhiệm cuối cùng đối với bất kỳ chất cấm nào được tìm thấy trong cơ thể mình. Việc vô ý sử dụng thuốc điều trị, thực phẩm bổ sung không rõ nguồn gốc hay do tư vấn sai từ bên thứ ba đều không được chấp nhận là lý do để miễn trừ trách nhiệm.

Đối với các trường hợp VĐV có chỉ định y tế bắt buộc phải sử dụng thuốc chứa chất thuộc danh mục cấm, VĐV cần chủ động nộp hồ sơ xin Miễn trừ do điều trị (TUE) tới Hội đồng TUE của Đại hội trước khi môn thi đấu đầu tiên diễn ra (tối thiểu 30 ngày, tức trước ngày 30/09/2026). Các trường hợp cấp cứu hoặc điều trị bệnh cấp tính phát sinh trong Đại hội cũng sẽ được xem xét cấp TUE hồi tố theo đúng quy trình quy định.

Công tác phòng chống Doping tại Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X không chỉ là hoạt động kỹ thuật hay kiểm tra vi phạm, mà là lời cam kết mạnh mẽ của thể thao Việt Nam trong việc tôn trọng tinh thần thể thao chân chính. Sự chủ động tìm hiểu quy định từ các VĐV, sự đồng hành trách nhiệm của đội ngũ huấn luyện viên, bác sĩ cùng sự minh bạch của ban tổ chức sẽ là nền tảng vững chắc làm nên thành công của Đại hội X, khẳng định vị thế và hình ảnh Thể thao Việt Nam trung thực, cao đẹp và vươn tầm quốc tế.