Cùng dự có Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Nguyễn Trùng Khánh, các lãnh đạo, cán bộ đơn vị chức năng thuộc Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, Cục Hợp tác quốc tế (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch). Hội nghị quy tụ hơn 200 đại biểu là đại diện các Bộ/Ngành Du lịch ASEAN, khu vực tư nhân, tổ chức quốc tế, các đối tác phát triển và giới học giả trong khu vực và trên thế giới.

Hội nghị Du lịch ASEAN được tổ chức nhằm giới thiệu và thảo luận về Kế hoạch Ngành Du lịch ASEAN giai đoạn 2026-2030 (ASEAN Tourism Sectoral Plan - ATSP 2026-2030). Kế hoạch này đặt ra định hướng dài hạn nhằm tăng cường vai trò của du lịch như một động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, hội nhập khu vực và phát triển cộng đồng tại Đông Nam Á.

ATSP 2026-2030 được xây dựng trên cơ sở kế thừa các kết quả hợp tác du lịch ASEAN trước đây, đồng thời gắn kết chặt chẽ với Kế hoạch Chiến lược Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) 2026-2030 và đóng góp trực tiếp vào Tầm nhìn ASEAN 2045. Kế hoạch hướng tới việc xây dựng ASEAN trở thành một điểm đến chung - bền vững, bao trùm, có khả năng phục hồi cao, với bản sắc rõ nét và sức cạnh tranh toàn cầu.

Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Satvinder Singh - Phó Tổng Thư ký ASEAN nhận định, ngành Du lịch ASEAN không chỉ phục hồi mạnh mẽ sau đại dịch, đồng thời trở thành một trong những trụ cột quan trọng thúc đẩy phục hồi và tăng trưởng kinh tế khu vực. Năm 2025, ASEAN đón khoảng 144 triệu lượt khách du lịch quốc tế, tăng 30,4% so với năm trước. Du lịch nội khối cũng ghi nhận đà tăng trưởng ấn tượng với gần 48 triệu lượt khách, khẳng định sức mạnh của tinh thần đoàn kết trong khu vực. Tổng đóng góp của ngành Du lịch ASEAN vào nền kinh tế khu vực đạt gần 400 tỷ USD trong năm 2024, tương đương khoảng 10% tổng quy mô nền kinh tế ASEAN trị giá khoảng 4.000 tỷ USD. Đặc biệt, ngành Du lịch đang tạo việc làm cho khoảng 42,5 triệu lao động, góp phần đảm bảo sinh kế cho hàng triệu người dân trong khu vực.

Tuy nhiên, Phó Tổng Thư ký ASEAN cũng lưu ý rằng bối cảnh toàn cầu vẫn tiềm ẩn nhiều biến động, từ chuyển dịch địa chính trị, bất ổn kinh tế đến yêu cầu cấp bách về ứng phó với biến đổi khí hậu và tác động sâu rộng của chuyển đổi số. Trước những thách thức đó, ASEAN cần chuyển trọng tâm từ “phục hồi” sang “chuyển đổi” để duy trì vai trò tiên phong và nâng cao năng lực thích ứng.

Việc công bố Kế hoạch Ngành Du lịch ASEAN giai đoạn 2026-2030 cùng Chiến lược Tiếp thị Du lịch ASEAN giai đoạn 2026-2030 đánh dấu cột mốc quan trọng trong tiến trình hợp tác du lịch khu vực. Hai chiến lược này sẽ là kim chỉ nam cho phát triển du lịch ASEAN trong 5 năm tới, phù hợp với Tầm nhìn ASEAN 2045 đã được các nhà lãnh đạo thông qua trước đó.

“Mục tiêu của chúng ta rất rõ ràng: Đưa ASEAN trở thành một điểm đến đẳng cấp thế giới, không chỉ có sức cạnh tranh cao mà còn bền vững, bao trùm và có khả năng phục hồi. Để đạt được điều đó, cần có sự chung tay, hợp tác chặt chẽ của tất cả các quốc gia thành viên, không chỉ với tư cách là những quốc gia riêng lẻ, mà như một điểm đến chung, thống nhất”, ông Satvinder Singh cho biết.

Ông Scott Morris - Phó Chủ tịch phụ trách Đông Á, Đông Nam Á và Thái Bình Dương, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) nhấn mạnh một số lĩnh vực trọng tâm trong Kế hoạch Ngành Du lịch ASEAN giai đoạn 2026-2030, gồm: du lịch có khả năng phục hồi; trao quyền và nâng cao năng lực nguồn nhân lực du lịch; du lịch dễ tiếp cận và di chuyển liền mạch; du lịch số; đa dạng hóa sản phẩm và thị trường; du lịch bền vững. Các lĩnh vực ưu tiên này thể hiện cam kết mạnh mẽ của ASEAN đối với tăng trưởng chất lượng, không chỉ dựa trên những con số mà còn hướng tới một ngành Du lịch có tính cạnh tranh cao, có trách nhiệm, bao trùm và sẵn sàng thích ứng với tương lai.

Chiến lược Tiếp thị Du lịch ASEAN giai đoạn 2026-2030 đóng vai trò bổ trợ quan trọng cho Kế hoạch Ngành Du lịch ASEAN, giúp định vị khu vực ASEAN như một điểm đến đa quốc gia đa dạng, kết nối và có sức cạnh tranh trên toàn cầu. Chiến lược này sẽ hỗ trợ các quốc gia thành viên xác định rõ mục tiêu phát triển và cách thức quảng bá hình ảnh ASEAN ra thế giới thông qua tiếp thị dựa trên dữ liệu, tương tác số và các quan hệ đối tác chiến lược.

Theo ông Scott Morris, yếu tố “thực thi” là then chốt ở giai đoạn hiện nay. Các kế hoạch và chiến lược chỉ thực sự có ý nghĩa khi được triển khai hiệu quả trong thực tiễn. Đây là thời điểm quan trọng để ASEAN tận dụng vị thế thuận lợi, phát huy lợi thế cạnh tranh và khẳng định vai trò nổi bật của khu vực trên bản đồ du lịch toàn cầu.

Các phiên thảo luận ngày hôm nay về khả năng phục hồi, phát triển nguồn nhân lực, tăng cường kết nối, đổi mới số, phát triển bền vững và tài chính đầu tư du lịch được kỳ vọng sẽ góp phần định hình tương lai của du lịch ASEAN. Ông khuyến khích các đại biểu tích cực tham gia, xác định những cơ hội hợp tác cụ thể nhằm hỗ trợ triển khai hiệu quả các chiến lược đã đề ra.

Tại hội nghị, bà Christina Garcia Frasco - Bộ trưởng Bộ Du lịch Philippines cho biết, năm nay, Philippines đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Diễn đàn Du lịch ASEAN, thúc đẩy hợp tác khu vực nhằm mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng. Hội nghị Du lịch ASEAN và Diễn đàn Du lịch ASEAN tổ chức tại Cebu cung cấp nền tảng quan trọng cho đối thoại, xây dựng quan hệ đối tác và tăng cường hợp tác giữa khu vực công, khu vực tư nhân và các bên liên quan, qua đó hỗ trợ các giải pháp ứng phó hiệu quả với những thách thức và cơ hội chung của khu vực.

Bà Christina Garcia Frasco nhấn mạnh, việc thúc đẩy Kế hoạch Ngành Du lịch ASEAN giai đoạn 2026-2030 chính là lộ trình tập thể cho giai đoạn phát triển tiếp theo của du lịch khu vực. Kế hoạch được xây dựng trên các trụ cột về khả năng phục hồi, trao quyền và nâng cao năng lực nguồn nhân lực du lịch, du lịch dễ tiếp cận và di chuyển liền mạch, du lịch số, đa dạng hóa sản phẩm và thị trường, du lịch bền vững.

Bộ trưởng Du lịch Philippines hy vọng rằng hội nghị ngày hôm nay sẽ tiếp tục củng cố hợp tác, thúc đẩy các cuộc trao đổi sâu sắc và tăng cường cam kết chung hướng tới một ngành Du lịch ASEAN tạo ra nhiều cơ hội, duy trì sinh kế và mang lại giá trị bền vững cho người dân trong khu vực. Hướng tới tương lai, bà mong muốn các quốc gia ASEAN tiếp tục chung tay hành động, để du lịch thực sự trở thành nguồn lực thúc đẩy thịnh vượng và mang lại lợi ích hữu hình cho cộng đồng.

Tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hồ An Phong cho biết, theo đánh giá của UN Tourism, năm 2025, Việt Nam và Nhật Bản là hai quốc gia nằm trong nhóm có tốc độ tăng trưởng du lịch cao nhất thế giới. Ngành Du lịch Việt Nam đã chuyển đổi tư duy từ “phục hồi” sang “tăng trưởng”, từ phát triển về số lượng sang chú trọng chất lượng, từ phát triển theo chiều rộng sang phát triển theo chiều sâu.

Việt Nam xác định văn hóa là nền tảng của quốc gia, còn du lịch là cầu nối, là “đôi cánh” đưa du khách đến gần hơn với văn hóa và con người Việt Nam. Trên cơ sở đó, Việt Nam tập trung xây dựng và phát triển các sản phẩm du lịch chất lượng cao dựa trên giá trị văn hóa; đồng thời đẩy mạnh đầu tư phát triển hạ tầng du lịch, quảng bá các điểm đến mới, hấp dẫn và khác biệt; chú trọng chuyển đổi số trong lĩnh vực du lịch, tăng cường các mô hình tiếp cận trực tiếp với du khách (B2C).

Thứ trưởng Hồ An Phong khẳng định, Việt Nam đang nỗ lực đưa các cam kết chung trong ASEAN nói chung và Diễn đàn Du lịch ASEAN nói riêng vào quá trình xây dựng và triển khai các chính sách, chiến lược phát triển du lịch quốc gia; đồng thời mong muốn tăng cường hơn nữa tinh thần đoàn kết, hợp tác giữa các quốc gia thành viên ASEAN để cùng phát triển bền vững.

Từ kinh nghiệm thực tiễn, Thứ trưởng cho rằng ASEAN không chỉ nên được nhìn nhận như một tập hợp các điểm đến riêng lẻ, mà cần được xây dựng và định vị như một hệ sinh thái phát triển du lịch thống nhất, gắn kết và bổ trợ lẫn nhau.

Việt Nam luôn tích cực học hỏi kinh nghiệm phát triển du lịch từ các quốc gia trong khu vực ASEAN để vận dụng linh hoạt các kinh nghiệm theo hướng phát triển riêng, phù hợp với bản sắc và điều kiện của mình.

Trong quá trình phát triển các mô hình du lịch B2C và B2B, Việt Nam cũng tăng cường kết nối, kết hợp các sản phẩm và dịch vụ du lịch với các quốc gia trong khu vực, đồng thời đa dạng hóa thị trường khách, tránh phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống. Hiện nay, các thị trường nguồn chính của Việt Nam tại châu Á gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, bên cạnh đó là các thị trường châu Âu, Bắc Mỹ, Úc, New Zealand. Đặc biệt, lượng khách du lịch từ Nga và Ấn Độ đến Việt Nam đã ghi nhận mức tăng trưởng khoảng 150%.

Đáng chú ý, phần lớn du khách quốc tế đến Việt Nam có xu hướng kết hợp hành trình với các điểm đến khác trong khu vực Đông Nam Á. Đây cũng là cơ sở để Việt Nam đề xuất và thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa các sáng kiến kết nối ASEAN, không chỉ dừng lại ở việc liên kết các điểm đến, mà hướng tới xây dựng một hệ sinh thái du lịch ASEAN phát triển đồng bộ, hấp dẫn và bền vững.

Hội nghị bày tỏ sự ủng hộ và đánh giá cao đối với Kế hoạch Ngành Du lịch ASEAN giai đoạn 2026-2030, đồng thời cho rằng đây là là khuôn khổ chiến lược quan trọng, phù hợp, định hướng cho giai đoạn phát triển tiếp theo của du lịch khu vực theo hướng bền vững, bao trùm và có khả năng phục hồi cao. Các ý kiến tập trung nhấn mạnh việc chuyển trọng tâm từ phục hồi sang chuyển đổi và tăng trưởng chất lượng, coi du lịch là động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng.

Các đại biểu cũng đã tập trung làm rõ vai trò then chốt của chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo trong nâng cao năng lực cạnh tranh của du lịch ASEAN, thông qua ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, nền tảng số, hệ thống quản lý điểm đến thông minh và marketing số nhằm cải thiện trải nghiệm du khách, tăng cường khả năng tiếp cận và thúc đẩy chia sẻ dữ liệu trong khu vực. Bên cạnh đó, nhấn mạnh tầm quan trọng của phát triển nguồn nhân lực, nâng cao kỹ năng cho người lao động du lịch, bảo đảm an sinh và khả năng thích ứng, coi con người là nền tảng cốt lõi của tăng trưởng bền vững.

Các ý kiến cũng đề cao việc tăng cường kết nối nội khối, đặc biệt là kết nối hàng không, đường biển và tạo thuận lợi cho đi lại, hướng tới xây dựng hành trình liền mạch trong ASEAN; đồng thời thúc đẩy đa dạng hóa sản phẩm và thị trường, phát triển các điểm đến mới ngoài các trung tâm truyền thống, kiểm soát quá tải và nâng cao giá trị chi tiêu của du khách. Hội nghị ghi nhận vai trò quan trọng của hợp tác công - tư, sự tham gia của cộng đồng địa phương, các đối tác và tổ chức tài chính quốc tế trong việc chuyển hóa Kế hoạch Ngành Du lịch ASEAN thành các chương trình, dự án cụ thể.

Các đại biểu cũng thống nhất rằng, ASEAN cần được định vị không chỉ là tập hợp các điểm đến, mà là một hệ sinh thái du lịch thống nhất, gắn kết và bổ trợ lẫn nhau, trong đó chia sẻ tri thức, hài hòa tiêu chuẩn, tăng cường hợp tác xuyên biên giới và tinh thần đoàn kết ASEAN là yếu tố then chốt để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng ASEAN trở thành điểm đến bền vững, bao trùm và có khả năng chống chịu cao trong tương lai.

Cùng ngày đã diễn ra Hội nghị Bộ trưởng Du lịch ASEAN lần thứ 29 dưới sự chủ trì của bà Christina Garcia Frasco - Bộ trưởng Du lịch Philippines. Hội nghị ghi nhận những kết quả và tiến triển thực chất đạt được trong quá trình triển khai Chiến lược Du lịch ASEAN giai đoạn 2016-2025. Đánh giá cao sự phục hồi mạnh mẽ của du lịch khu vực, đồng thời nhấn mạnh việc chuyển trọng tâm sang phát triển du lịch chất lượng, bền vững, bao trùm và linh hoạt. Đánh giá cao các nỗ lực hợp tác đang được triển khai nhằm thúc đẩy du lịch chất lượng, ghi nhận sự phát triển liên tục của các sản phẩm du lịch mới và sáng tạo. Hội nghị khuyến khích tiếp tục các nỗ lực triển khai Chiến lược Tiếp thị Du lịch ASEAN giai đoạn 2026-2030. Bên cạnh đó, bày tỏ sự trân trọng đối với sự hỗ trợ liên tục của các Đối tác của ASEAN và các tổ chức quốc tế trong việc thúc đẩy chương trình hợp tác du lịch khu vực. Hội nghị nhất trí Hội nghị Bộ trưởng Du lịch ASEAN lần thứ 30 sẽ được tổ chức tại Singapore vào tháng 01/2027.