Ngày 30.7, tại Đà Nẵng, Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí (Hội Nhà báo Việt Nam) tổ chức Hội thảo "Quản lý và ứng dụng AI trong hoạt động báo chí: Xây dựng quy chế và chuẩn mực đạo đức", nhằm đáp ứng yêu cầu cấp thiết của quá trình chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI).

Hội thảo có sự tham dự của hơn 60 đại biểu là lãnh đạo Hội Nhà báo Việt Nam; đại diện các cơ quan quản lý báo chí, truyền thông; các chuyên gia công nghệ, an ninh mạng; lãnh đạo các cơ quan báo chí Trung ương và địa phương; cùng đội ngũ phóng viên, biên tập viên khu vực miền Trung - Tây Nguyên.

Phát biểu khai mạc, ông Trần Trọng Dũng, Phó Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam nhấn mạnh, trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là AI tạo sinh, đang tạo ra những thay đổi sâu sắc đối với hoạt động báo chí. AI giúp tăng năng suất, mở rộng khả năng sáng tạo và hỗ trợ các tòa soạn đổi mới quy trình sản xuất nội dung.

Nhưng đi cùng với cơ hội là không ít thách thức: thông tin sai lệch, nội dung giả mạo, vấn đề bản quyền, tính minh bạch và trách nhiệm nghề nghiệp. Quan trọng hơn cả, đó là nguy cơ làm suy giảm niềm tin của công chúng nếu AI không được sử dụng đúng cách.

Theo ông Trần Trọng Dũng, trong bối cảnh đó, điều báo chí cần không chỉ là công nghệ, mà còn là năng lực quản trị. AI chỉ thực sự trở thành động lực phát triển khi được vận hành trong một khuôn khổ rõ ràng, với quy trình kiểm soát chặt chẽ và những chuẩn mực đạo đức được tôn trọng.

Vai trò của người đứng đầu cơ quan báo chí vì thế càng trở nên quan trọng trong việc xây dựng quy chế, tổ chức thực hiện và bảo đảm mọi ứng dụng AI đều hướng tới mục tiêu cao nhất là phục vụ sự thật, phục vụ lợi ích công chúng.

Nhằm đáp ứng yêu cầu đó, Hội Nhà báo Việt Nam đã giao Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí chủ trì nghiên cứu, xây dựng Dự thảo "Sổ tay hướng dẫn xây dựng và triển khai quy chế sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong các cơ quan báo chí".

Trước khi diễn ra Hội thảo, Trung tâm đã tổ chức tọa đàm chuyên sâu với sự tham gia của các chuyên gia công nghệ thông tin, an ninh mạng và các nhà quản lý báo chí để lấy ý kiến hoàn thiện dự thảo.

“Nếu như buổi tọa đàm trước là dịp tập hợp trí tuệ của các chuyên gia, thì Hội thảo chuyên môn tại Đà Nẵng lần này chính là cơ hội để các cơ quan báo chí cùng trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ những khó khăn trong thực tiễn triển khai AI, từng bước hình thành cách tiếp cận thống nhất về quản trị, về quy chế và về trách nhiệm đạo đức trong ứng dụng công nghệ mới”, ông Trần Trọng Dũng nói.

Theo Ban tổ chức, sự phát triển của AI tạo sinh đang làm thay đổi sâu sắc quy trình sản xuất và phân phối nội dung báo chí, mở ra cơ hội tối ưu nguồn lực, tự động hóa nhiều khâu nghiệp vụ và thúc đẩy sáng tạo các sản phẩm truyền thông đa nền tảng. Song song với đó là những thách thức về kiểm chứng thông tin, phòng chống deepfake, bảo vệ bản quyền và giải quyết các vấn đề đạo đức nghề nghiệp trong môi trường số.

Vì vậy, Hội thảo tập trung trao đổi về tư duy quản trị AI trong cơ quan báo chí, mô hình tổ chức và quy trình ứng dụng AI trong sản xuất nội dung, các giải pháp kiểm soát chất lượng thông tin cũng như những vấn đề pháp lý, đạo đức và trách nhiệm xã hội phát sinh khi AI tham gia vào hoạt động báo chí.

Một trong những nội dung trọng tâm của chương trình là giới thiệu Dự thảo "Sổ tay hướng dẫn xây dựng và triển khai quy chế sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong các cơ quan báo chí". Cuốn sổ tay được kỳ vọng sẽ trở thành tài liệu tham khảo, hỗ trợ các cơ quan báo chí xây dựng quy chế quản lý và sử dụng AI phù hợp với điều kiện thực tiễn, góp phần hình thành môi trường ứng dụng AI an toàn, minh bạch và có trách nhiệm.

Tại Hội thảo, các đại biểu được phổ biến và thảo luận ba phiên chuyên đề về khung pháp lý và giới thiệu quy chế ứng dụng AI trong hoạt động báo chí; quy trình vận hành tòa soạn số và tích hợp các công cụ AI; kinh nghiệm áp dụng quy chế AI tại các cơ quan báo chí địa phương, cùng nhiều nội dung liên quan đến đạo đức nghề nghiệp, đào tạo nguồn nhân lực báo chí trong kỷ nguyên AI và giải pháp khai thác hiệu quả công nghệ mới.

Thông qua Hội thảo, Hội Nhà báo Việt Nam mong muốn nâng cao nhận thức và năng lực quản trị AI trong các cơ quan báo chí; tăng cường kết nối, chia sẻ kinh nghiệm trong quá trình chuyển đổi số; đồng thời từng bước hình thành các chuẩn mực chung về ứng dụng AI trong hoạt động báo chí, bảo đảm việc khai thác công nghệ luôn gắn với tính chính xác của thông tin, đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội của người làm báo.